Δευτέρα, 12 Οκτωβρίου 2015

Μεσονυκτικό: μια κριτική

Μια κριτική για το Μεσονυκτικό, από τη φίλη και συγγραφέα, Ειρήνη Μαντά:



Post-horror.Δηλαδή, μετατρόμος. Αυτός ο νεολογισμός γεννήθηκε στο κεφάλι του Περικλή Μποζινάκη (δεν είχαμε καταλήξει αν το είχαμε ξανακούσει κάπου) ένα ζοφερό απόγευμα που όλοι είχαμε φέρει ιστορίες να του διαβάσουμε, άλλος hilarious, άλλος σκέτο τρόμο, άλλος παραμυθάκια με καρύκευμα διαστροφής και άλλος, μαντέψτε ποιός, ένα οικοδόμημα τρόμου.


Αν το Μεσονυκτικό είναι μετατρόμος;
Είναι, μα και παράλληλα είναι τρόμος μιας παλιότερης εποχής. Εκείνης που ο συγγραφέας έχτιζε λέξη τη λέξη την ατμόσφαιρά του και οδηγούσε στο κέντρο του λαβύρινθου τον αναγνώστη, με τα μάτια του δεμένα, βήμα το βήμα.
Και μετά απλώς του έλυνε τα μάτια. Αφήνοντάς τον μονάχο στο προαναφερθέν οικοδόμημα.

Παραπάνω έγινε ένα σχόλιο, τι είδος θα μπορούσε να ήταν αυτού του είδος ο τρόμος αν δεν ήταν τρόμος. Μετατρόμος, λοιπόν.
Ψηφιδωτό, θα το έλεγα εγώ, χαρακτηρίζοντας κυρίως την τεχνική παραγωγής του.
Αν θυμίζει ο Λαγκώνας Περικλή Μποζινάκη;
Πιθανώς, αλλά ήταν πολύ γόνιμο έδαφος και από μόνος του ώστε να πιάσει αυτός ο σπόρος.

Μου αρέσει να χτίζει κάποιος την ατμόσφαιρά του λέξη τη λέξη. Δεν είναι κάτι που θα ήθελα να κάνω (πια) και το καταλαβαίνω ότι πολλούς μπορεί να τους ξενίζει. Ή, το ότι δεν υπάρχουν διάλογοι (επειδή το οικοδόμημα που λέγαμε λίγο πιο πριν το χτίζει ο συγγραφέας, ουπς, χωρίς παράθυρα. Οι διάλογοι είναι παράθυρα για ένα κείμενο και για έναν αναγνώστη, του επιτρέπουν να αναπνέει). Αλλά πρόκειται για εξ' ολοκλήρου συνειδητή επιλογή, θα την ονόμαζα μάλλον τεχνική, και πιστεύω πως ο Λαγκώνας είναι πολύ κοντά στο να δημιουργήσει το προσωπικό του στυλ και τον κύκλο του που θα ανοίγει μια ιστορία του και θα ξέρει ότι τώρα θα διαβάσει Λαγκώνα.

Δάβασα το Μεσονυκτικό μέρα μεσημέρι και με ανατρίχιασε κατά τόπους.
Το Γέλιο της Γάτας, ακόμη με κυνηγάει. Μόλις πήρα είδηση τι έπαιζε, είπα κοίτα να δεις τι έγραψε ο :diablo: ο γιατρός. Και το κοίτα να δεις τι έγραψε ο οποιοσδήποτε, είναι μία φράση που λέω πάρα, μα πάρα πολύ σπάνια.
Άλλες αγάπες από το βιβλίο: Εγκλήματα στη Μητρόπολη, Χρυσαλίδα, Η διαθήκη του Χ.Φ.Λ. (διότι κάποια πράγματα σε στοιχειώνουν για πάντα.)

Συνοψίζοντας, το βιβλίο είναι πολύ καλό στο είδος του, και το αλλά που ακολουθεί δεν αφορά στον συγγραφέα αλλά στον αναγνώστη. Μην το διαβάσετε απρόσεκτοι, μην το διαβάσετε ανυποψίαστοι. Είτε που δεν θα καταλάβετε τι διαβάζετε είτε που θα σας καταβάλει, σαν άγνωστος και πεισματάρης δαίμονας.

Μπράβο, Γιώργο, και καλή συνέχεια εύχομαι!

...και εγώ ευχαριστώ πολύ, Ειρήνη, και εύχομαι καλοτάξιδο το Δάσος με τα Πέπλα! (και εσείς αναμείνατε προσεχώς κριτική στο τελευταίο βιβλίο της Ειρήνης!)

Κυριακή, 11 Οκτωβρίου 2015

Tinker, tailor, soldier, spy (Και ο Κλήρος έπεσε στον Σμάιλι - 2011)

Στο αποκορύφωμα του ψυχρού πολέμου, ο βετεράνος George Smiley επιστρέφει από την συνταξιοδότηση για να εντοπίσει έναν πράκτορα εντός της βρετανικής μυστικής υπηρεσίας. 



Φυσικά, βασίζεται στο κλασικό μυθιστόρημα του John LeCarre. Το βιβλίο έχει μεταφερθεί και στο παρελθόν στην οθόνη, σαν μίνι τηλεοπτική σειρά, με πρωταγωνιστή τον τεράστιο Sir Alec Guiness. Εδώ (ακόμα απορώ πώς δεν είχα δει μέχρι τώρα αυτό το διαμάντι) πρωταγωνιστεί στον ομώνυμο ρόλο ο Gary Oldman, στη μακράν καλύτερη ερμηνεία της καριέρας του, που ήταν και η μοναδική που του απέφερε oscar. Και πρόκειται για μια εξαιρετική, αλλά αργή και δύσκολη στην κατανόησή της ταινία, που θα ανταμείψει τον παρατηρητικό θεατή. 

Οφείλω να ομολογήσω ότι και μόνο το γεγονός ότι κατάφεραν να συμπυκνώσουν το "τούβλο" βιβλίο σε μόλις δυο ώρες ταινία, πρέπει να είναι άθλος από μόνος του. Και εντάξει πολλά τούβλα έχουν γίνει ταινίες και σε λιγότερο απαιτούμενο χρόνο και λιγότερο "τραυματισμένα" από τη μεταφορά. Αλλά δώστε βάση σε τι είδους βιβλίο μιλάμε, έτσι; Δεν είναι μια εξτραβαγκάνζα εικονών και εκρήξεων τύπου Χάρυ Πότερ, όπου εκατοντάδες σελίδες αποδίδονται αβίαστα σε λίγα κινηματογραφικά πλάνα. Μιλάμε για ένα δύσκολο και βαθιά εγκεφαλικό βιβλίο, με πλοκή που έχει άπειρες ιστορικές, κοινωνικές και ανθρώπινες προεκτάσεις, πέραν της αμιγώς "κατασκοπευτικής". 

Και τι κατασκοπευτικό... βασικά, ό,τι ξέρεις από spy movies, απλά ξέχνα το. Το Tinker... είναι αργό, με λίγους, λιτούς διαλόγους και τα άπειρα που ΔΕΝ λέγονται (που εδώ είναι και η ουσία του θέματος) αποδίδονται με ένα παγωμένο βλέμμα μέσα από τα διπλοεστιακά γυαλιά-πατομπούκαλα του George Smiley. Ενός γέρου, γκρίζου, σχεδόν απωθητικού ανθρώπου, μίζερου και απατημένου από τη γυναίκα του. Που δε διστάζει να συμπεριλάβει φίλους και συνεργάτες στις δολοπλοκίες του, να εξαπατήσει, να εκμεταλλευτεί. Και που -για όλους τους παραπάνω λόγους- είναι ο καλύτερος για τη δουλειά που έχει αναλάβει να φέρει σε πέρας. 

Ένα εντυπωσιακό cast παρελαύνει από την οθόνη, με τους Colin Firth και Benedict Cumberbatch μπροστάρηδες. Οι ερμηνείες είναι όλες εξαιρετικές, η σκηνοθεσία έχει μια ατμόσφαιρα υπνωτιστική και ταυτόχρονα (εξαιτίας των απρόσμενων πλάνων μέσα από αντικείμενα, παράθυρα, μακρινές όψεις σπιτιών κλπ) μια αίσθηση ότι ο θεατής κρυφοβλέπει τα όσα διαδραματίζονται, γεγονός που κλειδώνει εξαιρετικά με το θέμα της ταινίας. Απλά, η πολυπλοκότητα του σεναρίου -και το πώς άλλα πράγματα περνιούνται βιαστικά, μονολεκτικά, χωρίς να εξηγούνται- της έχει στοιχίσει σε θεατές. Και είναι κρίμα, γιατί είναι αληθινά εξαιρετική. 

Το Tinker, tailor... εξακολουθεί, παρά τα χρόνια που πέρασαν από την έκδοση του βιβλίου και τις προηγούμενες μετενσαρκώσεις του, να είναι μια εξαιρετικά πρωτότυπη, όσο και άρτια ταινία που όμως έχει απαιτητικό σενάριο και δύσκολο στην παρακολούθηση. Οι υπομονετικοί, θα την απολαύσουν. 

Βαθμολογία: 8/10

The Final Girls

H Max προσπαθεί να βάλει τη ζωή της σε μια σειρά μετά τον θάνατο της μητέρας της, μιας σχετικά αποτυχημένης ηθοποιού που έμελλε να γίνει γνωστή από έναν ασήμαντο ρόλο σε μια cult slasher ταινία τρόμου. Με ανεξήγητο τρόπο, το κορίτσι χάνεται στον κόσμο της ταινίας, όπου εκεί θα ξανασυναντήσει τη μητέρα της και θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τον δολοφόνο για να επιβιώσουν...


Το Final Girls δεν είναι ακριβώς ταινία τρόμου. Θα έλεγα ότι είναι περισσότερο... κάτι σαν υβρίδιο μετατρόμου και κωμωδίας, όπου παίζει παιχνίδι με όλα τα στερεότυπα (αλλά και τον πολιτισμικό αντίκτυπο) των σλάσερ ταινιών της δεκαετίας του '80, όπως τα Friday the 13th, The Burning, Halloween κλπ. Και το εγχείρημα αυτό, αν και έχει ξαναγίνει (βασικά σε όλα τα Scream του Wes Craven αλλά και στο επίσης πανέξυπνο Behind the Mask:the Rise of Leslie Vernon) δεν παύει να είναι άρτια εκτελεσμένο, σε μια υπέροχη και αναπάντεχα "αγαπησιάρικη" μαύρη κωμωδία. 

Κατ' αρχήν οφείλω να δηλώσω κάτι: μετά από αυτή την ταινία, ΑΓΑΠΩ τη Malin Ackerman! Η υπέροχη αυτή Σουηδέζα δίνει ίσως τον καλύτερο ρόλο της καριέρας της και μέσα στα πρώτα καρέ της ταινίας σε έχει ψήσει 100% για τον ρόλο της. Εξαιτίας της (και μόνο) η ταινία κυλά νεράκι, αλλά και καταφέρνει να μαζέψει το απαραίτητο συναισθηματικό βάρος για να ανταπεξέλθει στο φινάλε. Η Taissa Farmiga (που τη γνωρίσαμε στα American Horror Story) είναι επίσης πολύ καλή, αλλά χάνει στη σύγκριση. Οι υπόλοιποι ρόλοι είναι εξίσου "αγαπησιάρικοι", με αποκορύφωμα τους... πρωταγωνιστές της "παλιάς" ταινίας, που ζωντανεύουν τις κλασικότερες καρικατούρες εφήβων στις ταινίες τρόμου της εποχής! Μιλάμε για επικά γέλια, τουλάχιστον για τους βετεράνους των ταινιών του είδους. 

Θα ήθελα να είναι σε σημεία πιο σκοτεινό, ειδικά όπου αφορά τον δολοφόνο (που είναι μια φτηνή απομίμηση του Jason Vorhees). Επιπλέον, σε αντίθεση με τις ταινίες που σατιρίζει, το The Final Girls είναι απρόσμενα συντηρητικό στο θέμα της βίας και των γυμνών σκηνών. Μεγαλύτερο μειονέκτημά του δε, η προβλεψιμότητα του τέλους (αν και μέχρι τότε, έχει περάσει όλα τα κλισέ του είδους από πριονοκορδέλα και τους έχει αλλάξει τα φώτα). Βέβαια, το ειδικό βάρος εδώ είναι αλλού. Στη νοσταλγία και στο συναίσθημα. Και, παρά την όποια γκρίνια μου, τελικά καλά κάνει. 

Το Final Girls είναι ένα ερωτικό γράμμα σε αυτή τη σχολή σκουπιδοταινιών της δεκαετίας του '80, που όμως τις αγάπησε πολύ το κοινό, παρά τα χιλιάδες ελαττώματά τους - ή ίσως και εξαιτίας αυτών. Και είναι ένας απρόσμενα συναισθηματικός και αγαπησιάρικος φόρος τιμής και νοσταλγίας, που έχει σαν αποτέλεσμα μια απολαυστικότατη μαύρη κωμωδία. Την συνιστώ σε κάθε φίλο των ταινιών τρόμου, ανεπιφύλακτα. 

Βαθμολογία: 8/10


Πέμπτη, 1 Οκτωβρίου 2015

The people under the stairs (1991)

Δυο ενήλικες και ένας ανήλικος διαρρήκτης μπαίνουν σε ένα πλουσιόσπιτο και ανακαλύπτουν τα τρομακτικά μυστικά του...


Θυμάμαι πιτσιρικάς να βλέπω αυτή την ταινία και να παθαίνω την πλάκα μου. Έκτοτε αποθηκεύτηκε στις αναμνήσεις την πρώιμης εφηβείας σαν μια από τις πιο τρομαχτικές ταινίες που είδα ποτέ. Με αφορμή τον θάνατο του μεγάλου Wes Craven, η Καμαριέρα εξετάζει αυτό το (σχετικά) άγνωστο διαμάντι και το κατά πόσο αντέχει στη δοκιμασία του χρόνου. 

Λοιπόν, τι να πω; Η εισαγωγή με το διάβασμα των ταρώ ξεσηκώνει τις ίδιες ανατριχίλες. Με ευφυέστατο τρόπο, (αξίζει να σημειωθεί ότι και το σενάριο είναι του Wes Craven) μέσα από τον μικροσκοπικό μονόλογο της αδερφής του, χωρίς καν να δείξει ούτε ένα πλάνο από τους χαρακτήρες, μαθαίνεις όσα έχει σημασία να γνωρίζεις για τον μικρό πρωταγωνιστή, αλλά και σχεδόν για ό,τι θα επακολουθήσει. Και είσαι ήδη ψημένος για τη συνέχεια. 

Η επόμενη έκπληξη είναι ακόμα πιο ευπρόσδεκτη. Πρωταγωνιστής που δεν έχει καμία μα καμία σχέση με ό,τι πιθανώς θα περίμενες από ταινία τρόμου. Είναι απλώς ένα 13χρονο παιδί που όλοι το φωνάζουν ηλίθιο (Fool). Η πλοκή ξετυλίγεται με ένα μάλλον τετριμμένο και απλοϊκό στο συμβολισμό του σεναριακό κολάζ (οι αθώοι φτωχοδιάβολοι και οι κακοί πλούσιοι που θέλουν να τους πετάξουν από τα σπίτια τους) αλλά δεν σε πολυπειράζει, στο κάτω κάτω ταινία τρόμου θες να δεις και μάλιστα μια που ήδη κλείνει 25ετία ζωής. 

Και μέσα στο πρώτο τέταρτο, αυτό το καταραμένο ασπρουλιάρικο χέρι έχει βγει από τον αεραγωγό και έτσι απλά είσαι ήδη μέσα σε αυτόν τον μαγικό κόσμο που απαρτίζεται από μόλις ένα σπίτι με τα άπειρα μυστικά περάσματα, τις κρυφές πόρτες και τους σκοτεινούς διαδρόμους ανάμεσα στους τοίχους. Και τους ανθρώπους στο υπόγειο... γαμώτο, λες. Αυτό είναι καλό. Είναι, ακόμα, πολύ καλό. Και η απόλαυση συνεχίζεται σαν roller coaster εκτός ελέγχου, με ακατάπαυστη δράση, με βομβαρδισμούς εικόνων και ιδεών, μέχρι τους τίτλους τέλους. 

Πλάκα πλάκα, θα μπορούσε να είναι βιβλίο του Jack Ketchum, γραμμένο σε μεγάλα κέφια. (από την εποχή της ΝΕκρής Σεζόν) Αλλά και όπως έχει, δεν παύει να είναι ένα ευφυέστατο σενάριο, μια απολαυστική ταινία (όχι σκληροπυρηνικού) τρόμου που ισορροπεί μεταξύ τρόμου και κωμωδίας για να μας προσφέρει ίσως την πιο "μπροστά από την εποχή της" ταινία του σκηνοθέτη. (μετά το πρώτο Scream)

Ο χρόνος σίγουρα την έχει λαβώσει. Κάποιες σκηνές, ειδικά όσες έχουν δράση και κάποια make up effects, μαρτυρούν την ηλικία της. Προσωπικά μιλώντας, θα την ήθελα πιο σκοτεινή, λιγότερο κωμική και με πιο ρεαλιστικές αντιδράσεις μπροστά στα όσα τρομερά εξελίσσονται. Αλλά, μάλλον, ο ρεαλισμός δεν ήταν το ζητούμενο εδώ. Μπορεί η φιλμική παραγωγή του Wes Craven να μην ήταν 100% solid (για κάθε μια "κλασική" ταινία του που γνωρίζουμε, υπάρχουν ξέρωγώ άλλες δέκα που είναι ανάξιες λόγου) αλλά ο άνθρωπος, αν μη τι άλλο, ήξερε να ψυχαγωγεί το κοινό με εντυπωσιακές εικόνες και φιλόδοξες ιδέες. Και το People Under the Stairs είναι ακριβώς αυτό. Μια απολαυστικότατη "ποπ" τσιχλόφουσκα τρόμου. Απολαύστε απενοχοποιημένα. 

Βαθμολογία: τουλάχιστον 7/10